2026 asgari ücret rakamları, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin hakları, fazla mesai ücretleri ve işe iade davası hakkında kapsamlı rehber.
2026 Asgari Ücret Zammı ve İşçi Hakları
2026 yılı itibarıyla asgari ücret ve işçi haklarında önemli değişiklikler yapılmıştır. İş hayatının temel taşı olan bu konular, milyonlarca çalışanı doğrudan etkilemektedir. Bu makalede, yeni dönemde işçilerin bilmesi gereken tüm hakları detaylı şekilde ele alacağız.
2026'da işçi hakları güçlendiriliyor
2026 Asgari Ücret Rakamları
Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen 2026 yılı asgari ücret tutarları şu şekildedir:
- Brüt Asgari Ücret: 33.030,00 TL
- Net Asgari Ücret: 28.075,50 TL (AGİ dahil)
- İşveren Maliyeti: 39.233,13 TL
Asgari ücret, işçinin bir aylık normal çalışma karşılığında hak ettiği en düşük ücrettir. İşveren, asgari ücretin altında ödeme yapamaz. Asgari ücretin altında yapılan ödemeler geçersizdir ve işçi, aradaki farkı talep edebilir.
Temel İşçi Hakları
1. Çalışma Süreleri ve Fazla Mesai
4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süre, günde 11 saati aşmamak koşuluyla haftanın çalışılan günlerine eşit veya farklı şekilde dağıtılabilir.
Fazla çalışma (fazla mesai), haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Fazla mesai ücreti, normal saat ücretinin %50 fazlası olarak hesaplanır. Örneğin, saatlik ücreti 100 TL olan bir işçi, fazla mesai saati başına 150 TL almalıdır.
Gece çalışması (20:00-06:00 arası) için ise %25 zamlı ücret ödenmesi zorunludur. Gece çalışması, günde 7,5 saati geçemez.
Çalışma koşulları yasal güvence altında
2. Yıllık Ücretli İzin Hakları
İşçinin yıllık ücretli izin hakkı, kıdemine göre belirlenir:
- 1-5 yıl arası çalışanlar: Yılda 14 gün
- 5-15 yıl arası çalışanlar: Yılda 20 gün
- 15 yıl ve üzeri çalışanlar: Yılda 26 gün
18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere en az 20 gün yıllık izin verilmesi zorunludur. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez ve izin kullanılmadan ücret karşılığı ödenemez (iş sözleşmesi sona erdiğinde hariç).
3. Kıdem Tazminatı
En az 1 yıl çalışan işçiler, aşağıdaki durumlarda kıdem tazminatı almaya hak kazanır:
- İşveren tarafından haksız nedenle işten çıkarılma
- Sağlık nedenleri ile istifa
- Askerlik nedeniyle işten ayrılma
- Emeklilik
- Kadın işçinin evlenmesi (evlendikten itibaren 1 yıl içinde)
- Ölüm
Kıdem tazminatı, her tam yıl için 30 günlük brüt ücret tutarındadır. 2026 yılı kıdem tazminatı tavanı yaklaşık 35.058 TL'dir. Her ne kadar işçinin maaşı bunun üzerinde olsa da, kıdem tazminatı bu tavanı aşamaz.
Kıdem ve ihbar tazminatı hesaplamalarında dikkatli olun
4. İhbar Tazminatı
İş sözleşmesinin feshinde ihbar süresine uyulmaması halinde ihbar tazminatı ödenir. İhbar süreleri şu şekildedir:
- 0-6 ay çalışanlar: 2 hafta
- 6 ay - 1,5 yıl çalışanlar: 4 hafta
- 1,5 - 3 yıl çalışanlar: 6 hafta
- 3 yıl üzeri çalışanlar: 8 hafta
İşveren, işçiyi ihbar süresine uymadan çıkarırsa, ihbar süresine karşılık gelen ücreti peşin olarak ödemek zorundadır. Aynı şekilde, işçi de ihbar süresine uymadan istifa ederse, işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlüdür.
İşe İade Davası
Haksız yere işten çıkarılan işçiler, işe iade davası açabilir. Bunun için şu şartların sağlanması gerekir:
- İşçinin en az 6 aylık kıdemi olmalı
- İşyerinde en az 30 işçi çalışmalı
- İş güvencesi kapsamında olmalı (belirsiz süreli sözleşme)
- Fesihten itibaren 1 ay içinde arabuluculuğa başvurulmalı
İşe iade davası kazanılırsa, işçi 10 gün içinde işe başlatılmalıdır. İşe başlatılmazsa, işçiye 4-8 aylık ücreti tutarında tazminat ve boşta geçen süre için en fazla 4 aylık ücret ödenir.
Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz)
İşyerinde sistematik olarak uygulanan psikolojik baskı, yıldırma ve taciz mobbing olarak nitelendirilir. Mobbing mağduru işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı alabilir. Ayrıca maddi ve manevi tazminat davası açabilir.
İş Kazası ve Meslek Hastalığı
İş kazası veya meslek hastalığı durumunda işçi:
- SGK'dan geçici iş göremezlik ödeneği alabilir
- Sürekli iş göremezlik halinde aylık bağlanabilir
- İşverenden maddi ve manevi tazminat talep edebilir
- Kusurlu işveren hakkında cezai şikayette bulunabilir
Sendika Hakkı
Her işçi, sendikaya üye olma hakkına sahiptir. İşveren, sendika üyeliği nedeniyle işçiye ayrımcılık yapamaz. Sendika üyeliği nedeniyle işten çıkarılan işçi, sendikal tazminat talep edebilir.
Sonuç ve Öneriler
İşçi hakları, Anayasa ve İş Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Haklarınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, öncelikle yazılı delil toplayın (bordro, yazışmalar, tanık beyanları). Ardından ALO 170 hattını arayabilir veya doğrudan iş mahkemesine başvurabilirsiniz. Vakit kaybetmeden hukuki destek almanızı öneririz.